
E bessert Versteesdemech fir besser Handlungen.
Eis deeglech Handlungen beaflossen d’Waasserqualitéit direkt. Hei kënnt Dir en Ennerscheed maachen – einfach, ouni Äert Liewen ze méi komplizéiert ze maachen.
All Dag benotze mir Waasser, ouni drun ze denken, wou et hierkënnt oder wou et hi geet. Awer wann et ofgelaf ass, fänkt eng laang Rees bis an d’Kläranlag un. Gutt Gewunnechten doheem maachen de groussen Ënnerscheed: si erliichteren d’Aarbecht vun der Infrastruktur, schützen d’Natur a reduzéieren d’kollektiv Käschten.
Allgemeng Mëssverständnesser iwwert Ofwaasser
Mythen entlarven, d’Wourecht entdecken!
Wousst du, datt?
86 % vun de Bewunner si bereet, hir Gewunnechten ze änneren, mee wéineg wëssen, wou se ufänke solle.
15 schlau Weeër fir Äert Dohem méi nohalteg ze maachen
Kleng Ännerungen, grouss Wierkung.
1. Kachueleg recycléieren
Kachueleg verschwënnt net, wann een en an de Lavabo schëtt. Wann en ofkillt, gëtt e fest, pecht un de Réier a kann am Ofwaasserkanal zu schlëmme Verstoppungen féieren.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Schëtt den ofgekillten Ueleg an en zouene Behälter an dro en an d’SuperDrecksKëscht.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
Ueleg gëtt an de Réier haart, sammelt sech als fetteg Oflagerungen un, verstoppt d’Kanalisatioun a stéiert de Betrib vun de Kläranlagen. Dës Problemer féieren zu komplexe Botzaktiounen an héije Käschten.
2. Benotzt d’Reschter vum Kachen
D’Waasser, dat fir d’Kachen vun den Nuddelen oder dem Räis benotzt gëtt, enthält Mineralstoffer a Stäerkt. Amplaz et an de Lavabo ze schëdden, kann et op eng nëtzlech Manéier nees benotzt ginn, an dobäi eng onnéideg Belaaschtung vun de Kanäl vermeiden.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Loosst d’Kachwaasser (Nuddelen, Räis, Geméis) ofkillen a benotzt et fir Är Planzen, Beem oder äre Geméisgaart ze bewässeren.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
Grouss Quantitéite Waasser, beluede mat Stäerkt a Närstoffer, ginn onnéideg an d’Kanalisatioun geleet, wat d’Belaaschtung vun der Kläranlag erhéicht.
3. Pfleegt äre Lavabo mat natierleche Mëttelen
Chemesch Botz- an Desinfektiounsmëttel si ganz aggressiv. Si kënnen d’Réier beschiedegen, d’Ofwaasser verschmotzen an d’Mikroorganismen, déi fir d’Funktioun vun de Kläranlagen essentiel sinn, stéieren.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Benotzt natierlech Léisungen wéi Natron a wäissen Esseg. Loosst et wierken, a spullt et dann mat waarmem Waasser of: et ass efficace, ekonomesch an ëmweltfrëndlech.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
Chemikalien beschiedegen d’Réier, stéieren d’Ofwaasserbehandlung a erhéijen d’Verschmotzung, déi an d’aquatescht Ëmfeld ofgelooss gëtt.
4. Installéiert e Filter an der Spull an der Dusch
Hoer, Liewensmëttelreschter a kleng fest Offäll gelaangen einfach an d’Kanalisatioun. Wa si sech sammelen, entstinn Verstoppungen, déi den Oflaf blockéieren.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Installéiert einfachen e Filter oder e Sifft am Lavabo oder an der Dusch. Botzt déi reegelméisseg, fir ze verhënneren, datt fest Ofallstoffer an d’Kanalisatioun geroden.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
Réier verstoppen méi séier, wat zu Problemer an der Kanalisatioun an enger méi heefeger Benotzung vu Chemikalien oder deieren Interventiounen féiert.
5. Mikroplastik vermeiden
Mikroplastik ass a villen Alldagsartikelen präsent, dorënner an e puer Kosmetik- a Hygiènesproduiten. Onsiichtbar fir d’blousst A, passéiert en d’Kläranlagen a land an de Flëss, duerno eventuell esouguer an der Liewensmëttelketten.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Wielt Kosmetik ouni Plastikpärelen oder -polymeren. Iwwerpréift d’Etiketten a vermeit Zutate wéi Polyethylen (PE), Polypropylen (PP), Polyacrylat oder PMMA. Et ginn natierlech Alternativen, déi aus Friichtekären, Zocker oder Leem hiergestallt ginn.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
Mikroplastik geet duerch Kläranlagen a verursaacht laangfristeg Verschmotzungen am aquateschen Ëmfeld a sammelt sech a liewegen Organismen un.
6. Wäscht Ären Auto an enger Auto-Wäschanlag
Wann Dir Ären Auto doheem wäscht, leeft Waasser, dat mat Kuelewaasserstoffer, Schwéiermetaller, Schmierstoffer a Chemikalien verschmotzt ass, direkt an de Buedem oder gëtt an d’Kanalisatioun geleet.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Benotzt Auto-Wäschanlag: Do gëtt d’Waasser gesammelt, gefiltert a behandelt, ier et ofgeleet gëtt. Auto-Wäschanlage recycléiere souguer en Deel vum benotzte Waasser.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
D’Schuedstoffer landen direkt an der Ëmwelt, verschmotzen de Buedem an d’Gewässer, a ginn net an enger Kläranlag behandelt.
7. Bréngt d’Medikamenter, déi ofgelaf sinn, zréck an d’Apdikt
Medikamenter enthalen Wirkstoffer, déi, eemol am Waasser, net komplett duerch konventionell Behandlungsverfahren eliminéiert ginn. Dës Substanzen kënnen Waasserorganismen stéieren a laang an der Ëmwelt bleiwen.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Bréngt ofgelafe Medikamenter oder net benotzt Medikamenter an eng Apdikt oder an d’SuperDrecksKëscht. Si ginn do gratis gesammelt an op eng sécher a passend Manéier entsuergt.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
Medikamentereschter landen an de Gewässer, stéieren d’aquatesch Ökosystemer a kënne laangfristeg Auswierkungen op Déierewelt hunn.
8. Chemikalien am Haus reduzéieren
Vill Haushalts-, Kosmetik- a Hygiëneprodukter enthalen persistent Chemikalien. E puer vun dëse Produkter landen an den Ofleef an an de Kläranlage, wou et schwéier oder souguer onméiglech ass se komplett ze behandelen.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Wielt ökologesch zertifizéiert, natierlech oder fest Produkter a limitéiert d’Zuel vun de Produkter, déi Dir benotzt. Eng mëll Seef kann dacks e puer Fläschen ersetzen. Bréngt Reschter vu Neellack, Léisungsmëttel oder Hoerfaarf an de Recyclingszenter.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
Chemikalien sammelen sech am Ofwaasser, verschmotzen d’Waasser a erschwéieren d’Aarbecht vun de Kläranlagen.
9. Werf keng Lingette an d’Toilette.
Lingetten (Fiichten Toilettepabeier) léisen sech net am Waasser op. Si bleiwen an de Réier hänken, blockéieren d’Pompelen a stéieren de Betrib vun de Kläranlagen.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Lingetten – och déi mat der Kennung “biodegradabel” – sollen ëmmer am Dreckseemer entsuergt ginn.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
Dëst féiert zu Verstoppungen, deiere Reparaturen a Feeler an der Kanalinfrastruktur.
10. Benotzt manner Waasser beim Wäschen an Duschen
Wat méi Waasser benotzt gëtt, wat d’Belaaschtung op d’Kanalnetzer an d’Kläranlagen méi grouss ass, besonnesch an de Stousszäiten an bei staarkem Reen.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Huelt kuerz Duschen an dréint d’Waasser zou, wann et net gebraucht gëtt.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
Kläranlage ginn onnéideg belaascht duerch Waasser, dat keng Behandlung brauch, wat zu zousätzleche Käschte féiert, déi schliisslech op d’Ëffentlechkeet iwwerdroe ginn.
11. Schëdd keng Faarf, Léisungsmëttel oder Chemikalien an den Oflaf
Dës Substanzen si toxesch fir d’Mikroorganismen, déi d’Waasser an de Kläranlagen behandelen.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Drot Faarwen, Léisungsmëttel a Chemikalien op d’Sammelplazen oder an d’Recyclingszenteren.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
Schiedlech Substanze kënnen d’Prozesser an der Kläranlag stéieren, d’Waasserleef erreechen an d’Ëmwelt verschmotzen.
12. Benotzt d’Wäschmaschinn nëmmen wann se voll ass, a benotzt déi richteg Quantitéit Wäschmëttel.
All Wäschzyklen verbrauchen Waasser an Energie a setze Wäschmëttelreschter a Mikrofasere fräi.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Start d’Wäschmaschinn nëmme wann se voll ass, a befollegt d’Instruktioune fir déi richteg Quantitéit Wäschmëttel.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
Eng onnéideg héich Quantitéit un Ofwaasser a Verschmotzunge gëtt op d’Kläranlag transportéiert.
13. Werft keng Zigarettestëmp op d’Strooss oder an de Gulli.
Zigarettefilteren enthalen Plastik a gëfteg Substanzen, déi d’Waasser verschmotzen.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Geheit Är Zigarettestëmp an en Äschbecher oder an eng Dreckskëscht. Oder fëmmt net.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
Gullien si meeschtens un de Reewaasserkanal ugeschloss, den direkt an d’Baach geet. Schuedstoffer landen direkt an de Baachen a Flëss ouni iergendeng Behandlung.
14. Wëscht d’Crème géint d’Péng mat engem Pabeierduch of, ier Dir duscht.
Crème géint Péng enthalen dacks chemesch Substanzen, déi d’Waasser verschmotzen an net an de Kläranalgen erausgeholl kënne ginn.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Wëscht virum Duschen Reschter vun der Crème mat engem Pabeierduch of a werft dat an den Dreckseemer.
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
D’Kläranlag an d’Waasserleef ginn onnéideg mat Medikamentereschter verschmotzt, wat schiedlech Auswierkungen op d’Ëmwelt huet.
15. Wielt PFAS-fräi Produkter
PFAS, och bekannt als “Éiwegkeets-Chemikalien”, kënnen a Kläranlage net ofgebaut ginn a landen dofir an de Waasserleef an an der Natur.
Déi richteg Léisung / déi richteg Aktioun:
Wou méiglech, wielt PFAS-fräi Produkter (Kleedung, Kichenutensilien, Kosmetik,…).
Wann dëse Geste net respektéiert gëtt…
PFAS ginn duerch d’Kläranlag, erreechen d’Baach a sammelen sech do un.
Quiz
Test Är Gewunnechten mat dësem Quiz
E puer Aktiounen schéngen onschiedlech ze sinn… bis se e Rouer verstoppen.
Well gutt Reflexer vill Schied verhënnere kënnen… kuckt, ob dir schonn déi richteg hutt, oder ob der e puer nach verbessert musse ginn.
Maacht mat bei eisem Quiz a test Är Reflexer.

De Schmetterlingseffekt vun eise Gewunnechten
All Aktioun zielt… heiansdo vill méi wéi mir mengen.
600 Liter
Kënnen duerch eng eenzeg Drëps Ueleg kontaminéiert ginn.
Och ganz kleng Quantitéiten Ueleg geet duer, fir grouss Gewässer ze verschmotzen. Wann een Ueleg an d’Spull schëtt, verstoppt en d’Réier a mécht d’Behandlung an de Kläranlage méi komplizéiert.
135 Liter
Liter Drénkwaasser ginn am Duerchschnëtt a Lëtzebuerg pro Persoun pro Dag verbraucht.
Dat meescht vun dësem Waasser gëtt net gedronk, mee fir d’Dusch, d’Spull vun d’Toiletten, d’Wäsch an d’Botze benotzt. All Liter, dee gespuert gëtt, reduzéiert d’Quantitéit un Ofwaasser, déi behandelt muss ginn.
3 bis 5 Liter
Gi wierklech all Dag genotzt fir ze drénken an ze kachen.
De Rescht gëtt fir eisen deegleche Confort benotzt. Dëst weist, wéi grouss d’Potenzial fir Waasser ze spueren ass, ouni d’Liewensqualitéit erof ze setzen.
Bis zu 600 Joer
Bis de Plastik sech an der Ëmwelt zersetzt.
Soubal en am Waasser ass, zersetzt sech Plastik lues a lues a Mikroplastik, dee ganz schwéier z’eliminéieren ass. E lant an de Flëss, an de Séien an an der Nahrungsketten.
1 Pëll
kann dausende vu Liter Waasser verschmotzen.
Kläranlage kënne Medikamentereschter net komplett eliminéieren. Dës Substanze bleiwen am Waasser a beaflossen d’aquatesch Fauna a Flora.
30%
Chemesch Verschmotzungen am Ofwaasser aus de Stéit stamen aus Botzmëttel.
Botzmëttel, Desinfektiounsmëttel a Weichmacher enthale Substanzen, déi schiedlech si fir d’Bakterien, déi fir d’biologesch Rengegung zoustänneg sinn.
Bis zu 20 Prozent
Vum Stroum vun enger Gemeng gëtt benotzt fir d’Ofwaasser ze behandelen.
Pompelen, Belëftung, Filtratioun… jee méi verschmotzt d’Waasser ass, desto méi Energie verbraucht de Behandlungsprozess. Kläranlage gehéieren zu de gréisste Stroumverbraucher an de Gemengen.
800 bis 1.200€
pro Joer fir Waasser a Ofwaasser, am Duerchschnëtt pro Stot zu Lëtzebuerg.
Waasser muss gesammelt, transportéiert a behandelt ginn. Verantwortungsbewosste Konsum a gutt Gewunnechte kënnen d’Quantitéiten, déi behandelt musse ginn, reduzéieren… an d’Rechnung.
Kuckt eis dacks gestallte Froen
Wat geschitt hei zu Lëtzebuerg mat mengem Ofwaasser, nodeems et am Oflaf verschwonnen ass?
Zu Lëtzebuerg gëtt Äert Ofwaasser iwwer d’kommunal Kanalisatiounssystemer op eng Kläranlag an Ärer Regioun transportéiert, déi vun der Gemeng oder engem interkommunalem Syndikat bedriwwe gëtt. Hei gëtt et behandelt, ier et an Flëss wéi d’Uelzecht, d’Chiers, d’Musel, d’Sauer oder hir jeeweileg Nieweflëss leeft.
Wat ass eng Kläranlag a firwat ass si wichteg?
Eng Kläranlag behandelt d’Ofwaasser mat mechaneschen, biologeschen a chemesche Verfahren. Si schützt domat eis Flëss, eist Grondwaasser an am Endeffekt och eis Drénkwaasserressourcen. .
Kann eng Kläranlag all Schuedstoffer aus dem Waasser eraushuelen?
Nee. Bestëmmte Substanzen wéi Mikroschadstoffer (Medikamenter, bestëmmte Chemikalien, Hormoner, Kosmetikreschter) an Mikroplastik kënnen nëmme zum Deel oder mat groussem Opwand raus geholl ginn. Et ass dofir wichteg, ze verhënneren, datt dës Substanzen an d’Ofwaasser geroden.
Wat geschitt wann et staark reent?
Wann et staark reent kann eng grouss Quantitéit zousätzlecht Waasser an d’Kanalisatioun fléissen. Fir eng Iwwerlaaschtung vun der Kanalisatioun an der Kläranlag ze verhënneren, gëtt d’Ofwaasser temporär gespäichert oder kontrolléiert an d’Baach ofgelooss. An neie Wunnquartieren zu Lëtzebuerg ginn Trennsystemer installéiert, sou datt d’Reewaasser net an d’Kläranlag geleet gëtt.
Wat ass Ofwaasser?
Als Ofwaasser bezeechent een d’Waasser, dat duerch seng Notzung an de Stéit, Betriber oder an der Landwirtschaft verännert gouf, souwéi Reewaasser vun versigelte Flächen.
Firwat kascht d’Ofwaasserbehandlung Suen?
Kanalisatiounen, Pompelstatiounen a Kläranlagen mussen gebaut, ënnerhalen a bedriwwe ginn. De Fonctionnement ass technesch komplex an energieintensiv. Reparaturen, Ënnerhalt a modern Prozesser verursaache Käschten, déi awer duerch verantwortungsbewosst Verhalen vu jidderengem reduzéiert kënne ginn.
Firwat soll ech net benotzte Medikamenter an d’Apdikt oder an de Recyclingszenter zeréckbréngen?
Medikamenter enthalen aktiv Substanzen, déi an de Kläranlagen nëmme schwéier ofgebaut ginn. Wa se iwwer d’Ofwaasser entsuergt ginn, geroden se an d’Flëss a kënnen Déieren a Planze schiedegen oder souguer an d’Liewensmëttelkette kommen.
Firwat soll ech mäin Auto an enger Wäschanlag wäschen?
An enger Autowäschanlag gëtt d’Waasser fachgerecht behandelt, an de Waasserverbrauch ass och méi niddereg. D’Ofwaasser ass un de Kanalisatiounsreseau ugeschloss.
Beim Wäsche vum Auto op der Strooss oder an enger privater Afaart kënnen Ueleg, Partikele vu Pneuen oder Schwéiermetaller direkt an d’Ëmwelt geroden, well dës Flächen dacks mam Reewaasserreseau verbonne sinn, deen an d’Flëss ofleeft.
Wien ass zu Lëtzebuerg zoustänneg fir d’Ofwaasser?
D’Responsabilitéit läit bei de Gemengen. Mat e puer Ausname hunn dës d’Aufgab un interkommunal Syndikater iwwerdroen. Dat si ëffentlech Zesummeschlëss vu Gemengen, déi gemeinsam d’Kanalisatiounen, Entlaaschtungsbauwierker, Kläranlagen a Pompelstatiounen bedreiwen.
D’Syndikater erméiglechen eng Bündelung vu Kompetenzen a Ressourcen a sinn dacks och geographesch sënnvoll, well vill Kläranlagen Ofwaasser aus verschiddene Gemenge behandelen.
Ausnamen sinn ënner anerem d’Stad Lëtzebuerg an d’Gemeng Hesper, déi hir Systemer selwer iwwer hir technesch Servicer bedreiwen.
Op nationalem Niveau definéiert de Staat de gesetzleche Kader op Basis vun europäesche Richtlinnen a kontrolléiert d’Waasserqualitéit.
Firwat betrëfft Ofwaasser eis all?
Proppert Waasser ass eng Grondvoraussetzung fir Gesondheet, Natur a Liewensqualitéit. E Bléck an d’Geschicht weist, datt ouni gezielte Ofleedung a Behandlung vu Ofwaasser Krankheeten a Seuchen sech ongebremst ausbreede konnten.
Ofwaasser gehéiert zu engem Kreeslaf: Wat mir doheem produzéieren, kënnt an eis Flëss, an d’Natur an – op laang Siicht – och nees an eis Drénkwaasserressourcen zeréck.
Kann ech eng Kläranlag zu Lëtzebuerg kucke goen?
Jo. Verschidde Kläranlagen a Syndikater bidden gratis Visitten un – fir Schoulen, Veräiner, Gemengen oder aner interesséiert Gruppen.
Dës Visitte erlaben e konkrete Bléck an d’Ofwaasserbehandlung a weisen, firwat verantwortungsbewosst Verhalen am Alldag esou wichteg ass.
Informatioune kritt Dir:
- bei Ärer Gemeng,
- beim zoustännege Syndikat,
- oder am Kader vun nationale Sensibiliséierungscampagne
Wat bedeit de Begrëff “Awunnergläichwäert”?
Den Awunnergläichwäert (équivalent-habitant) beschreift déi deeglech Quantitéit un Ofwaasser pro Persoun – entweder no Volume oder no Verschmotzungsgrad. Dës Eenheet erlaabt et, Ofwaasser aus handwierklechen, kommerziellen oder industriellen Aktivitéite mat Hausofwaasser gläichzesetzen.
De Begrëff gëtt benotzt, fir d’Kapazitéit vun enger Kläranlag ze plangen an ze dimensionéieren. Eng Kläranlag ass fir eng bestëmmten Unzuel un Awunnergläichwäerter ausgeluecht – dat entsprécht der Zomm vun de real ugeschlossenen Awunner an den Ofleef aus kommerziellen an industrielle Betriber.
Wéi ass d’Ofwaasserbehandlung gesetzlech gereegelt?
D’europäesch Direktiv iwwer kommunalt Ofwaasser (Direktiv 2024/3019) ersetzt déi al Direktiv (91/271/CEE) a leet EU-weit Norme fir d’Sammelung an d’Behandlung vum Ofwaasser fest. Si gëtt aktuell an d’lëtzebuergesch Gesetzgebung ëmgesat.
Am Verglach zur fréierer Direktiv gëllt si elo schonn ab 1.000 Awunnergläichwäerter (virdrun 2.000). Och d’Aféierung vun enger véierter Behandlungsstuf fir bestëmmte Kläranlagen ass virgesinn.
D’Direktiv féiert och an, datt Gestiounspläng fir Ofwaasser opgestallt gi mussen an Iwwerleef vu Mëschwaasser reduzéiert gi mussen. D’Ufuerderunge fir d’Reduktioun vu Närstoffer wéi Stickstoff a Phosphor ginn un de Stand vun der Technik ugepasst.
Zil ass et och, bis 2045 eng energetesch Neutralitéit vun de Kläranlagen ze erreechen.
Firwat ass et wichteg opzepassen, wat ech an d’Toilette an an d’Oflaf werfen?
Alles, wat am Kanalisatiounssystem ukënnt, muss Richtung Kläranlag transportéiert ginn an do behandelt ginn. Verschidde Substanzen, wéi Medikamenter oder Chemikalien, si schwéier oder souguer onméiglech ewechzehuelen a verursaache Schied an héich Käschten. Aner Substanzen, wéi Fetter a Lingetten, kënnen op hirem Wee an d’Kläranlag, also an de Kanalisatiounen, Problemer wéi Verstopfungen an Oflagerungen verursaachen.
Kann ech Lingetten an d’Toilette geheie, wann se ‘biodegradabel’ sinn?
Nee. Och ‘biodegradabel’ Lingette léisen sech net séier genuch am Waasser op. Si solle ëmmer mam Restoffall entsuergt ginn.
Firwat däerf ech keen Ueleg a keng Fetter an den Oflaf schëdden?
Fetter gi beim Ofkille fest, setzen sech an de Réier fest a verursaache Verstopfungen. Dëst féiert zu Schied un de Réier an zu Funktiounsstéierungen an de Kläranlagen.
Kann ech meng Zigarettestëmp an en Oflaaf werfen?
Nee. Déi meescht Oflaaf si mam Reewaassersystem verbonnen a leeden d’Waasser direkt an eng Baach oder an de Floss. Dofir landen Zigarettestëmp direkt an der Natur.
Déi ideal Léisung ass natierlech, mam Fëmmen ganz opzehalen.
Wat kann ech perséinlech maachen, fir d’Belaaschtung vun de Kläranlagen ze reduzéieren?
Och kleng Moossnamen hëllefen: Schëdd keng Fetter an a keen Ueleg an d’Spull, werf keng Lingetten an d’Toilette, géi spuersam mat Botzmëttelen em, entsuerg Medikamenter richteg a benotz Waasser verantwortungsbewosst.












